Týp teknolojisinde yaþanan geliþmeler, ortopedi ve travmatoloji alanýna çok hýzlý yansýyor. Özellikle son yýllarda geliþen kýrýklarýn tedavisindeki yeni cerrahi yaklaþýmlar, hastalarýn kýrýk nedeniyle bozulan iþ ve sosyal yaþam performansýnýn en kýsa zamanda ve tam olarak düzeltilmesini saðlýyor.

Kýrýk tedavilerinde geçmiþ yýllarda hayatý idame ettirecek düzeyde iyileþme tatmin edici olarak görülüyor ve cerrrahi tedaviden de mümkün olduðu kadar uzak duruluyordu. Geliþen týbbi - cerrahi teknikler ve anesteziyolojide yaþanan ilerlemeler, günümüzde bu yaklaþýmdan tamamen uzaklaþýlmasýný saðladý. Anadolu Saðlýk Merkezi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmaný Prof. Dr. Ahmet Kýral, kýrýk tedavisindeki yeni yaklaþýmlarý, tedavinin uygulama alanlarýný, avantaj ve dezavantajlarýný anlattý.

Fonksiyonel immobilizasyon mantýðý

Özellikle son yýllarda yaygýn olarak kullanýlan bu yöntem, klasik sert ve uzun alçýlama mantýðý yerine; daha kýsa, yarý sert, erken yük vermeye ve adele fonksiyonuna izin veren yeni bir alçýlama tekniði olarak tanýmlanýyor. Hastaya saðladýðý en büyük avantaj ise büyük kýsmýnýn veya tamamýnýn yarý sert - esneme olanaðýna sahip olmasý nedeniyle, adelelerin alçý içinde kasýlýp gevþemeyebilmesi. Bu sayede alçý içinde kan dolaþýmýnýn çok daha iyi olmasý saðlanarak, kýrýk iyileþmesi de hýzlanýyor.

Prof. Dr. Ahmet Kýral, yöntemin her kýrýkta kullanýlamayacaðýný belirterek, “Bu uygulama özellikle kaval kemiði kýrýklarýnda diz altýna kadar yapýlýyor ve hasta ayaðýnýn üzerine daha erken basabiliyor. Kol kemiklerindeki kýrýklarda da baþarýlý sonuçlar veriyor. Ancak kýrýðýn çok parçalý olmamasý, uç uca gelebilmesi ve kaymamasý gerekiyor” diye konuþuyor. Bu yöntemde kullanýlan alçýnýn kaþýntý ve allerji yapmamasýnýn hastaya büyük kolaylýk saðladýðýna iþaret eden Prof. Dr. Kýral, “Ayrýca hasta kolayca banyo yapabildiði gibi, deniz veya havuza da girebiliyor. Hastanýn erken ayaða kalkarak ayaðýna erken yük vermesi, günlük hayatýna daha kolay geçmesini saðlayabiliyor. Ayrýca kýrýk yerine basýnç gelmesi de kaynamayý kolaylaþtýrýyor. Bu yöntemin dezavantajlarý arasýnda, yöntemin daha pahalý olmasý geliyor. Ayrýca özel uygulama tekniði nedeniyle deneyimli kiþilerce veya deneyimli kiþilerin refakatinde yapýlmasý gerekiyor.”

Kemik stimülatörleri

Kemiklere elektromanyetik alan uygulanarak kýrýðýn daha kolay kaynamasýnýn saðlandýðý bu yöntem, çok uzun zamandýr kullanýlýyor. Ancak yöntem sadece belirli kýrýklarda uygulanabiliyor. Prof. Dr. Kýral’ýn verdiði bilgiye göre, taze kýrýklar yöntemin uygulanmasý için uygun deðil. Yöntem genellikle kaynama sorunu olan, kaynama süresi gecikmiþ kýrýklarda yardýmcý yöntem olarak kullanýlýyor. Her gün 20 - 40 dakikalýk uygulamayla seçilmiþ kýrýklarda iyileþme zamaný %50’lere kadar kýsaltýlabiliyor.

Elektronik bir cihaz olan stimülatörlerin pahalý olmasý nedeniyle, profesyonel sporcularda veya iyileþme süresi çok uzun olan kýrýklarda daha çok uygulama olanaðý buluyor.

Artroskopik yardýmla yapýlan küçük müdahaleli operasyonlar

Eklem içi kýrýklarýnýn tedavisinde her yaþ grubunda yaygýn olarak kullanýlan bu yöntemin uygulanmasýyla ilgili Prof. Dr. Ahmet Kýral þunlarý anlatýyor: “Özellikle diz ve ayak bileði eklem içi kýrýklarýnda cerrahinin temel amacý eklem yüzeyinde basamaklama olmaksýzýn kýrýðý tamamen sabit bir biçimde tespit etmektir. Klasik cerrahi yöntemlerde eklem açýlarak direkt görüþ altýnda kýrýk tespit edilmekte ve bu da ciddi eklem sertliklerinin oluþmasýna neden olabilmektedir. Bu yöntem sayesinde eklem içi kýrýklarýn bir kýsmýnda artroskopi yardýmýyla, eklem açýlmadan kýrýk monitörden izlenebiliyor ve dýþarýdan içeriye doðru uygulanan özel çivilerle tespit edilebiliyor. Böylece, ameliyat sonrasý oluþabilecek eklem sertliði riskinin önüne geçilebildiði gibi fizyoterapi ve tam fonksiyona ulaþma zamaný da kýsalýyor. Hatta bazý kýrýklar hiç kesi yapýlmadan eksternal fiksatörlerle tespit edilebiliyor ve yapýlan ameliyatlar çok daha aðrýsýz olduðu gibi yara ve enfeksiyon riski de düþüyor.

Ayrýca eklem fonksiyonlarýnýn durumu da son derece iyi oluyor. Ancak en önemli nokta, yöntemin uygun teknik altyapý koþullarýnda ve deneyimli ellerde yapýlmasýdýr.”

Eksternal fiksatörler

Daha çok trafik kazasý gibi büyük travmalar sonrasýnda kemiðin derinin dýþýna çýkýp havayla temas ettiði durumlarda bu yönteme baþvuruluyor. Prof. Dr. Ahmet Kýral’ýn verdiði bilgiye göre, açýk kýrýk denilen dýþ yüzeyle iliþkili kýrýklarda, eklem içi çok parçalý kýrýklarda, ameliyat sonrasý veya ameliyat olmaksýzýn iltihap geliþmiþ kýrýklarda, kaynamayan ya da yalnýþ kaynamýþ bazý kýrýklarda bu teknik iyileþme olanaðý saðlýyor. Prof. Dr. Kýral sözlerine þöyle devam ediyor: “Bu kýrýklar havayla temas ettiði için enfeksiyon oraný çok yüksektir. Dolayýsýyla kýrýðý tekrar yerine oturtmak için farklý bir yöntem kullanýlýyor. Açýk kýrýklarda enfeksiyon riskinden dolayý standart tedavi yöntemleri uygulamak zorlaþýyor. Bu durumda, kýrýðýn üst ve altýnda, havayla temas etmemiþ kýsýmlarýndan vida veya tellerle tutturuluyor. Cilt dýþýna yerleþtirilmiþ eksternal fiksatörler denilen bir cihaz yardýmýyla kýrýktan uzaktaki bölgelerden kýrýk tespit ediliyor. Dolayýsýyla kýrýk bu þekilde kaynatýlýyor. Bu sistem uygulandýktan sonra hasta rahatlýkla yürüyebiliyor.”

Protez cerrahisi

Protez cerrahisi kalça kýrýklarýnda 30 yýlý aþkýn süredir kullanýlan bir yöntem. Ancak eski protezler kalça kýrýklarýnýn sýnýrlý tiplerine uygulanabiliyorken, günümüzde geliþmiþ protez dizaynlarý kalça kýrýklarýnýn çok büyük kýsmýna uygulanabiliyor. Ayrýca anestezi tekniklerinin geliþmesi de yaþ ve dahili sorunlara raðmen her yaþta hastanýn ameliyat olabilmesine imkan saðlýyor.

Prof. Dr. Ahmet Kýral, yaþlýlarýn hayat kalitelerinin artmasýna yardýmcý olan yeni protez uygulamalarýyla ilgili þu bilgileri aktarýyor: “Yaþlýlarda kemiklerde kaynamama sorunlarý söz konusu olduðu için protezler özellikle kalça, omuz bölgesi kýrýklarýnda olarak kullanýlýyor. Uygulanan protez nedeniyle kýrýklarýn kaynamasý ya da kaynamamasý gibi bir sorun olmadan, protez uygulamasýnýn ardýndan hasta yürümeye baþlayabiliyor. Böylece, yatmaya baðlý dahili hastalýklar ve emboli oluþumu riski en aza indiriliyor. Ancak uygulamanýn baþarýlý olabilmesi için kýrýk sonrasýndaki birkaç gün içinde cerrahi iþlemin yapýlmasý gerekiyor. Protez ameliyatlarý nispeten pahalýdýr ve çok iyi sterilizasyona sahip ameliyathane ortamý gerektirir. Hastalarýn proteze uyumsuzluðu ise söz konusu deðildir.”

Radikal büyük cerrahiler

Özellikle büyük trafik kazalarý sonrasýnda oluþan leðen kemiði kýrýklarý, büyük eklemlerdeki parçalý kýrýklarda artýk çok baþarýlý sonuçlara ulaþýlabiliyor. Eskiden bunlarýn tedavisinde büyük zorluklar yaþandýðýný söyleyen Prof. Dr. Ahmet Kýral, ortopedinin halen karþýlaþtýðý en sorunlu kýrýk tiplerinin leðen kemiðinin bütünlüðünü bozan büyük kýrýklar ve büyük eklem içi parçalý kýrýklarý olduðuna iþaret ediyor. Prof. Dr. Kýral, günümüzde bu kýrýklarýn tedavi yaklaþýmýný þöyle ifade ediyor: “Geçmiþte ölüm riski büyük, tespit olanaðý kýsýtlý olan leðen kemiði (pelvis) radikal ameliyatlardan kaçýnýlýyordu. Eklem içi çok parçalý kýrýklarda ise kýrýk tespiti zayýf olarak yapýlýyor ve bu tespit dýþarýdan alçý uygulamasý ile destekleniyordu. Sonuç olarak da hastalar fonksiyon kazanmada zorlanýyordu. Günümüzde yoðun bakým, anestezi olanaklarýnýn geliþimi sayesinde, hayati riskler önemli oranda azaldý. Cerrahi tekniklerinin geliþmesi, tespit materyalleri ve yeni kýrýk tedavi yaklaþýmý sayesinde büyük eklem ve pelvis kýrýklarý radikal ve büyük ameliyatlarla tam olarak tespit edilebiliyor. Alçý uygulamasýna gerek kalmadan, erken hareket olanaðý saðlanabiliyor. Özellikle pelvis ameliyatlarý multidisipliner bir tedavi yaklaþýmý gerektirdiðinden zaman zaman ameliyatta ortopedi ekibine ek olarak üroloji, damar cerrahisi, genel cerrahi ve giriþimsel radyoloji ekiplerinin birlikte hareket etmesi gerekebiliyor. Ayrýca bu ameliyatlarýn deneyimli ekipler tarafýndan yapýlmasý ve cerrahi yoðun bakým koþullarýnýn çok iyi oluþturulmasý sonuçtaki baþarýyý etkileyen önemli kriterdir.”

Sargýsýz iþlem

Kapalý intramedüller çivileme teknikleri

Son yýllarda en fazla uygulama alaný bulan bu yöntemin her hastada kullanýlabilmesi en önemli avantajlarýndan biri. Erken yüklenmeye izin veren bu yöntemle hasta cerrahi müdahale sonrasýnda herhangi bir sargý iþlemine gerek kalmadan hareket edebiliyor. Bacak ve kollardaki uzun kemiklerin eklem dýþý kýrýklarýnýn büyük bölümünde uygulanan yöntemle ilgili Prof. Dr. Kýral þunlarý anlattý: “Kýrýk hattýnýn açýlmasýnýn bazý sakýncalarý bulunuyor. Bunlarýn baþýnda da kemik enfeksiyonlarý geliyor. Kýrýk bölgesinin cerrahi yolla açýlmasýndaki bir baþka dezavantajý, taze kemik uçlarýndan kýrýk bölgesine olan kanamanýn boþaltýlmasýdýr. Bu kanama içinde zengin kemik yapým hücresi (osteoblast) ve üreme ortamý bulunuyor. Cerrahiyle boþaltýlmasý kýrýk iyileþmesini zorlaþtýrýyor. Kemik kýrýklarýnýn açýlmasýnýn bir baþka dezavantajý ise kýrýk kemik uçlarý veya darbenin zedelediði cildin üzerinde yapýlan kesilerin kapanmasýnda sorun yaþanabilmesi. Bu nedenle kýrýk hattý açýlmadan, kýrýktan uzak bölgelerden 2 - 3 cm.’lik kesilerden girilerek tedavi yapýlmasý, iyileþme sürecini önemli oranda kýsaltýyor. Uyluk kemiði kýrýklarýnda kalçadan, kaval kemiði kýrýklarýnda dizin hemen altýndan, üst kol kemiði kýrýklarýnda omuzdan, önkol kemikleri kýrýklarýnda dirsek ve el bileðinden yapýlan birkaç santimetrelik kesilerden kemik içine yerleþtirilen çiviler kýrýðý çok etkin bir biçimde tespit edilebiliyor. Böylece kýrýk hattýnýn açýlmasýndan kaynaklanabilecek komplikasyonlarýn önüne geçilmiþ olunuyor. Ayrýca, alçý uygulamasýna gerek duyulmuyor.”Kullanýlan çivilerin vücutla uyumlu materyaller olduðu için ömür boyu vücutta kalmasýnýn bir sakýncasý bulunmadýðýna iþaret eden Prof. Dr. Kýral, “Çiviler konulduktan sonra kemiðin kaynamasý bekleniyor ve hasta tarafýndan çýkarýlmasý istenirse kaynama gerçekleþtirdikten sonra bir buçuk yýl kemiðin güçlenmesinin beklenmesi gerekiyor” diyor. Prof. Dr. Kýral, þu anda Anadolu Saðlýk Merkezi’nde standart tedavi yöntemi olarak uygulanan “kapalý intramedüller çivileme teknikleri”nin teknik altyapý gerektirmesi ve zorluðu nedeniyle uzman kiþilerce yapýlmasý gerektiðine dikkat çekiyor.

Her türlü kýrýk için erken agresif rehabilitasyon

Her tür kýrýkta erken rehabilitasyonun çok önemli olduðunu söyleyen Prof. Dr. Ahmet Kýral, “Eskiden erken rehabilitasyona baþlamak mümkün olmuyordu. Ancak bugün kullanýlan materyaller ve uygulanan cerrahi iþlem sayesinde erken rehabilitasyona baþlamak mümkün olabiliyor” diye konuþtu. Günümüzde etkin kýrýk tespiti tekniklerinin saðladýðý olanaklarla ameliyatýn hemen ardýndan fizyoterapiye baþlanabildiðini söyleyen Prof. Dr. Kýral sözlerine þöyle devam ediyor: “Fizyoterapiye erken baþlanabilmesiyle kýrýk iyileþme sürecinde tam fonksiyon için gereken eklem hareket açýklýðý ve adele gücü büyük oranda saðlanabiliyor. Özellikle eklemi ilgilendiren kýrýk veya bað ameliyatlarýnda sonucun baþarýsýný uygun, stabil cerrahi ve erken hareket belirleyebiliyor. Günümüzde bu tür ameliyatlardan 24 - 48 saat sonra devamlý pasif hareket cihazlarý ile harekete baþlanýyor. Bu sýrada oluþacak aðrýlar epidural kateter yöntemiyle kontrol edilebiliyor ve aðrý azalýr azalmaz etkin ve sürekli fizyoterapiye devam ediliyor. Eklemi ilgilendirmeyen kýrýklarda da adele gücünü devam ettirici, çevre eklem hareketlerini koruyucu fizyoterapiye hemen baþlanabiliyor. Uzun süreli alçý uygulamasý gerektiren hastalarda alçý içinde kalan adelelerin güçlerini elektrik ile uyarýlarak korumak, alçý sonrasý normal aktiviteye dönüþ süresini ciddi biçimde kýsaltýyor.”

Etiketler : kemik kaynamasýna ne iyi gelir ,kemik kaynamasý için ne yemeli ,kemik kýrýklarýnda beslenme ,kýrýk tedavisinde beslenme ,kemik kýrýklarýna iyi gelen besinler ,kol kýrýklarý ne kadar sürede iyilesir ,kýrýða iyi gelen besinler ,Kaval kemiði kýrýðý ,kaval kemiði kýrýklarý ne kadar zamanda iyilesir ,kemik kýrýlmasýna ne iyi gelir ,kýrýk tedavisinde ne yemeli ,alçý çýktýktan sonra yapýlmasý gerekenler ,kemik çatlamasýna ne iyi gelir ,ayak kýrýlmasý kaç günde iyilesir ,bilek kýrýðýna ne iyi gelir ,

Yazan : admin	Tarih : 01/10/2010	Okunma: 446347	Puan verin 1 - Kötü 2 - Ýdare Eder 3 - Ýyi 4 - Çok iyi 5 - Mükemmel Oyla
Yorum : 0	Facebook da paylaþ	Yazdýr	Reyting : 3.89 (9kiþi oyladý)

Benzer Konular

Amniyon sývýsýnýn azlýðý da, çokluðu da bebek için tehlike iþareti!

ADET KANAMASININ ÇOKLUÐU (MENORAJÝ)

MIYOP ÇOCUKLAR DAHA ZEKI!

ÖÐRETMENLERÝMÝZÝ, EN ÇOK SES BOZUKLUKLARI ZORLUYOR!

ERGENLÝK GELÝÞÝMÝ GÜNÜMÜZDE DAHA MI ERKEN?

Hint keneviri tütünden daha tehlikeli

Kanserde nano teknoloji mucizesi

Yorum Ekle

Yorumlar

Bu yazý için daha önce hiç yorum yazýlmamýþ!

Patlamaya hazýr bomba Aort Anevrizmasý!

BEYÝN SAÐLIÐINIZ ÝÇÝN ÝÇTÝÐÝNÝZ SUYA DÝKKAT EDÝN!