Týpta da akut dolaþým yetmezliðiyle ortaya çýkan çok aðýr ve hayati ciddiyet belirten bir sendromu anlatýr. Dolaþým yetmezliði kan basýncýnýn düþmesine ve iç organlarla çevre dokulara giden kanýn aniden azalmasýna baðlý belirtilere yol açar.

BELÝRTÝLERÝ

Þok durumunda tansiyon düþüldüðünün yaný sýra bilinç kaybýna kadar varabilen bilinç bulanýklýðý, þiddetli solgunluk, deride nemlilik, nabýzda hýzlanma ve zayýflama, solunum güçlüðü (hava açlýðý), þiddetli susama, idrarda azalma ve beyindeki dolaþým bozukluðuna baðlý olarak bunaltý, huzursuzluk, saldýrganlýk, uyuklama gibi belirtiler görülebilir. Hastada bu belirtilerin hepsi bir arada bulunmayabilir; herhangi birinin tek baþýna bulunmasý da þok tablosuna iþaret etmeyebilir. Sendromunun ortaya çýkma nedenlerine ve geliþme süreçlerine göre baþlýca dört þok tipi ayýrt edilebilir.

Kalp kökenli þok kalbin kasýlmasý (sistol) sýrasýnda pompalanan kan miktarýnýn düþmesine baðlýdýr. Kalp kasýna zarar veren enfarktüs ya da iltihap (miyokardit) ve kalp karýncýklarýnýn yetersiz dolmasýna yol açan ritim bozukluklarý ya da kalp dýþ zarýnda sývý birikmesi gibi bir nedenle kalbin pompaladýðý kan miktarýnýn düþmesi sonucunda geliþir.

Ýkinci tip þok dolaþýmdaki kan hacminin birden ve önemli ölçüde azalmasýna baðlýdýr. Bu tip þok kanamalarda, yanýk, þiddetli ishal gibi durumlara baðlý organik sývý kayýplarýnda ve travmalarda ortaya çýkar.Septik þok bakterilerin salgýladýklarý endotoksinlerin etkisiyle dolaþým sisteminin zayýflamasýna ve kan basýncýnýn düþmesine baðlýdýr.

Sinir sistemi kökenli (nörojen) þok ise gerek omurilik hastalýklarýnda görüldüðü gibi kan damarlarýnýn çapýný denetleyen sinirsel iletinin kesilmesi, gerek þiddetli bir aðrý ya da güçlü bir duygu nedeniyle kalp atýþlarýnýn refleks olarak yavaþlamasý sonucunda ortaya çýkabilir.

NEDENLERÝ

Þok temelde dolaþýmdaki kan miktarýnýn azalmasýdýr; dolayýsýyla kan ya da plazma kaybýna yol açan bütün durumlar þokla sonuçlanabilir. Bu tür durumlarýn baþýnda yaralardan kaynaklanan dýþ kanamalar ve tümör ya da ülser yakýnýndaki bir kan damanmn aþýnmasýyla ortaya çýkan iç kanamalar gelir. Ýkinci sýrada yanýklar önemlidir; yanýk alanýndaki küçük damarlardan bol miktarda plazma sýzar. Baðýrsak týkanmalarýda yanýklara benzer; bu durumda plazma týkanma noktasmda baðýrsak duvarýndan sýzar. Þiddetli ishalde ya da uzun süreli kusmanýn yol açtýðý aþýrý su ve tuz kaybý en sýk görülen öteki þok ne denlerindendir. Sývý bölümü azalan kan koyulaþýr, böylece dolaþýmdaki kan miktarý da azalýr.

Kan besleyici maddelerin ve özellikle oksijenin dokulara ulaþmasýný saðlar. Yaþamsal nitelikteki bu iþlevin bozulmasý organizma açýsmdan çok büyük sorunlar yaratýr. Ýlk ve en önemli sorun atardamarlardaki kan basýncýnm bazen çok þiddetle düþmesidir. Tansiyon düþmesiyle birlikte dokulara kan akýþý da tehlikeli ölçüde azalýr; hücrelere yeterli oksijen gitmediðinden hastalýk belirtileri ortaya çýkar. Þok belirtileri zamanla bütün vücuda yayýlýr ve oksijen azlýðýna çok duyarlý olan sinir sistemi bu durumdan öncelikle etkilenir. Deri damarlarýndaki kan miktarý çok azaldýðýndan hasta çok solgun görünür. Ayrýca solunumu sýldaþýr; bunun nedeni kana olabildiðince fazla miktarda oksijen saðlamaktýr.

Hasta çevresiyle iliþkisinin kopmasýna yol açan bir uyuþukluk içine girer. Bununla birlikte genellikle huzursuzdur ve bunaltý eðilimi gösterir.

Nabýz çok hýzlý ve zayýftýr, çünkü vücut þokla karþýlaþtýðmda edilgen kalmaz. Çeþitli savunma mekanizmalarý hemen harekete geçer. Bunlarýn en önemlisi böbreküstü bezlerinden adrenaun ve noradrenalin adlý hormonlarýn salgýlanmasýdýr. Noradrenalin dokularda sempatik sinir lifleriýýin uçlanndan da

salgýlanýr. Adrenalin daha çok kalp üzerinde etkilidir; kalp atýþlanný hýzlandýnr. Noradrenalin ise vücudun bütün küçük atardamarlarýný daraltýr. Bu düzenleyici süreçlerin yararý açýktýr: Ritmi hýzlanan kalp, dolaþýma daha fazla kan verir. Kasýlarak daralan atardamarlar dolaþýmda bulunan az miktarda kana uyum saðlayacak duruma gelir. Bu uyumun saðlanamamasý kanýn çok geniþ bir damar yataðmda daðýlarak çevrede göllenmesine ve hastanýiý ölümüne yol açar. Söz konusu iki savunma süreci birlikte kamn damarlarda normalden daha hýzlý dolaþmasmý saðlar. Böylece dokulara en azýndan yaþamý sürdürecek düzeyde oksijen ulaþýr. Kan ya da plazma kaybý bu süreçlerle karþýlanamayacak kadar þiddetliyse beyne giden oksijenin yetersiz kalmasý nedeniyle hasta bilincini yitirir. Oksijen eksikliðinden etkilenen çevrel küçük damarlar da gerginlilderini yitirerek geniþler; kan çevrede özellikle karýn organlarmda göllenir ve kalbe geri dönemez. Böylece hasta þokun geriye dönüþü olmayan evresine girer.

Yapýlmasý Gerekenler;

Acil durumlarda olayýn nedenleri bir yana býrakýlarak, öncelikle tablonun aðýrlaþmasý önlenmeli ya da þok belirtileri henüz tam yerleþmemiþse bunlarýn ortaya çýkýnasý engellenmeye çalýþýlmalýdýr.

Ýlk önlem hastayý yatýrarak bacaklarýnýn vücudundan yüksekte kalmasýný saðlamaktýr. Böylece kanýnkalbe dönüþü kolaylaþýr ve baþta beyin dolaþýmý olmak üzere kan dolaþým iyileþir. Dolaþýma yardýmcý olmak için sýký giysiler de gevþetilmelidir. Daha sonra hasta örtülerek sýcak tutulur. Anýa aþýrý sýcak uygulanýnamalýdýr; aþýrý sýcak derideki damarlarýn daha da geniþlemesine yol açarak dolaþým bozukluðunu ve tansiyon düþüklüðünü þiddetlendirir. Þok bir kanamaya baðlýysa, kanama hemen denetim altýna alýnmalýdýr. Ayrýca daha kapsamlý tedavi için beklerken, hastanýn olabildiðince fazla sývý almasý saðlanmalýdýr. Hasta su içebiliyorsa. þekerli ya da tuzlu bir eriyik verilir. Tuzlu eriyik 1 litre suda bir kaþýk sofra tuzu eritilerek hazýrlanýr. Etiketler : sok çesitleri ve tedavisi ,alternatip týp çesitleri ,

Yazan : admin	Tarih : 09/08/2009	Okunma: 430	Puan verin 1 - Kötü 2 - Ýdare Eder 3 - Ýyi 4 - Çok iyi 5 - Mükemmel Oyla
Yorum : 0	Facebook da paylaþ	Yazdýr	Reyting : Oy yok! (0kiþi oyladý)

Benzer Konular

Kan pýhtýlaþmasý ve K vitamini tedavisi

Tiroid kanserlerinin tedavisinde doðru stratejilerle baþarýlý sonuçlara ulaþýlabiliyor

Rahim,Vajinal Mantarýn Bitkisel Tedavisi

Deri hastalýklarýnda “Kryoterapi” tedavisi

Kalbi tekleyen çocuklara dondurma tedavisi

Acý Kavunla Sinüzit Tedavisi Kör Edebilir

Meme Kanseri ve Tedavisi

Yorum Ekle

Yorumlar

Bu yazý için daha önce hiç yorum yazýlmamýþ!

REKTOSKOPÝ

Tromboangiitis Obliterans Buerger hastalýðý