Mitral kapak, kalbin temiz kan tarafýnda üst ve alt odacýk arasýndaki kapakçýktýr. Bu kapak, kalbe akciðerden temiz kan gelirken açýlýr ve kanýn kalbe dolmasýný saðlar. Kalp kasýlýp kaný vücuda atarken de, kapanýr ve kapanmasý ile kanýn vücuda yönlenmesine yardýmcý olur. Türkiye’de ilk defa Amerikan Hastanesi’nde uygulanan Mandallama yöntemi, özellikle nefes almakta zorlanan hastalarýn, nefesini düzeltip, hareketlerini rahatlatan ve uzun vadede kalbin bozulmasýný önleyebilecek bir yaklaþým olarak kullanýlmaya baþlanmýþtýr. Son iki yýlda Avrupa ülkelerinde sýnýrlý olarak uygulanan bu yöntemden 2010 yýlý sonuna kadar Batý Avrupa ve A.B.D.’de yaklaþýk 2 bin hasta faydalanmýþtýr.
Mitral kapak, kanýn doðru yönde akmasýný saðlar. Kapakçýk, açýlýr kapanýr iki kanatlý bir kapý gibi düþünebilir. Bu kapak gereken sýkýlýkta kapanamazsa, kan akciðere doðru geri kaçar. Buna, “mitral yetmezlik” denir ve en sýk görülen kalp kapak hastalýklarý arasýnda yer alýr.
Mitral Yetmezliðin Nedenleri
Günümüzde kalp kapak hastalýklarýna yol açan en yaygýn sebepler, kapaðýn doðuþtan farklýlýk veya eksiklikleri, kalp romatizmasý gibi sonradan oluþan hastalýklarla deforme olmasýdýr. Ýlaveten yaþlanma ile birlikte her organ gibi kalp kapaklarý da yaþlanýr ve fonksiyonlarý yavaþlar, dejenerasyona uðrarlar. Mitral yetmezliðin oluþumunda üç ana faktör sayabiliriz.
• Doðuþtan farklýlýklar
• Yaþlanma ve dejenerasyon
• Kalp romatizmasý gibi kalbe vuran enfeksiyonlar. Doðuþtan gelen ve mitral yetmezlik en sýk karþýlaþýlan sebebi “mitral kapak prolapsusu”dur.
Mitral kapak prolapsusu, dünyada en sýk rastlanan kalp kapak problemidir. Prolapsusda kapakçýðý iki kanatlý bir kapýya benzetirsek, bunun sert deðil, yumuþak bir yapý olmasý ile bir bayrak gibi dalgalanmasý ve tam olarak kapanamamasý durumu vardýr. Kalp romatizmasý sonrasý mitral yetmezlik, çok sýk görülen bir sorun deðildir ve günümüzde gitgide azalan oranda karþýmýza çýkmaktadýr. Sonradan geliþen mitral yetmezlik problemlerine daha çok kapaðýn dejenere olmasý yol açar. Kapaðýn normal olduðu durumlarda farklý, örneðin kalp krizleri veya kalp büyümesi gibi nedenlerden ötürü kalp kasýnýn zayýflamasýný takiben de mitral yetmezliðin ortaya çýktýðý görülmektedir. Bu da bir odanýn iki kanatlý kapýsýnýn, odanýn boyutlarýnýn geniþlemesi ile bir araya gelememesine benzetilebilir.
Mitral yetersizlik olan hastalarda, zamanla yetersizliðin yani kaçak oranýnýn þiddetli hale gelmesini takiben ciddi derecede nefes darlýðý yakýnmasý ve kalpte büyüme ortaya çýkar. Diðer bazý kapak problemleri gibi ani ölüme sebebiyet vermeyen bu durum, kalbin geri dönemeyecek þekilde bozulmasýyla uzun süreli sorunlara da yol açar. Þiddetli kapak kaçaðý sonrasý kalp büyümesi, kalp yetmezliði ve ritim bozukluklarý en sýk rastlanan sorunlardýr.
Mitral Yetmezliðin Tedavisi
Mitral yetmezliðin tedavisi yakýn zamana kadar sadece cerrahi iken, günümüzde bazen “kapak deðiþimi” bazen de “kapak onarýmý” olarak tabir edilen iþlemlerle kapaðýn deðiþtirilmeden kaçýrmaz hale gelmesi saðlanýr. Bu iþlemler ehil ellerde baþarý ile gerçekleþtirilmektedirler.
Buna raðmen yapýlan araþtýrmalar, mitral yetmezlik görülen hastalarýn ameliyat gerektirenlerinin yaklaþýk olarak %50’sinin herhangi bir nedenle ameliyat olamadýðýný göstermektedir. Hastanýn ameliyatýnýn çok riskli olmasý bu noktada en önemli sebep olarak görülür. Zaman zaman hastanýn büyük bir operasyondan korkmasýnýn da bu ameliyatýn olmamasýnda da rol oynadýðý görülmektedir.
Ameliyat, yani göðüs kafesi yarýlarak müdahale edilmesinin, yapýlmadýðý veya yapýlamadýðý durumlarda bu hastalarýn durumu zamanla bozulur. Nefes problemleri artarak devam eder, sonuçta ilaçlarýn da yeterli faydayý saðlayamadýðý geri dönüþü olmayan hale gelebilirler.
Ünlü bir Ýtalyan kalp cerrahý tarafýndan bahsi geçen ameliyatý kolaylaþtýrmak için kapaðý deðiþtirmek yerine, kapaðýn iki kanadýný birbirine yaklaþtýrmayý hedefleyen bir dikiþ yöntemi bulunmuþtur. Açýk kalp ameliyatlarýnda denenen bu yöntem, kapýnýn birbirine bitiþmeyen iki kanadýnýn orta noktada birbirine düðmelenmesine benzetilebilir. Baþlangýçta, kapak açýk halde iken, kapakta 8 rakamýna benzeyen bir þekil oluþturma tekniði yaygýn olarak kullanýlmamýþtýr. Ancak, son on yýlda bu tekniði ameliyatsýz uygulayan yöntemler üzerine yapýlan çalýþmalar baþarýlý sonuçlar vermiþtir. Bu yöntem, ‘’MitraClip’’ denilen bir cihazla hastalara uygulanmaya baþlanmýþtýr. Yönteme; çamaþýr mandalý ile çarþaf tutturur gibi, kapaðýn iki kanadýný tutturmaya benzediði için “mandallama” diyoruz. Mandallama yöntemini; çok geniþ kapak açýklýðý, bir “O” düþünelim, kapanamayýp ortadan kan kaçýrýrken, ortadan iki kanada mandal takýp birleþtirerek, bir çeþit ‘’8‘’ görüntüsü yaratýp kaçaðý azaltmak olarak düþünebiliriz. Oluþturulan 8 rakamýna benzeyen þekille kaçak tamamen ortadan kalkmaz. Ancak, kan akýþý trafiðini belirgin olarak azaltmasý ile kalp ve akciðer üzerindeki yükü hafifleterek hastalarýn rahatlamasýný saðlar.
Mandallama yöntemi özellikle nefes almakta zorlanan hastalarýn, nefesini düzeltip, hareketlerini rahatlatan ve uzun vadede kalbin bozulmasýný önleyebilecek bir yaklaþým olarak dünyada da kullanýlmaya baþlanmýþtýr. Son iki yýlda Avrupa ülkelerinde sýnýrlý olarak uygulanan bu yöntemden 2010 yýlý sonuna kadar Batý Avrupa ve A.B.D.’de yaklaþýk 2 bin hasta faydalanmýþtýr.
Yapýlan araþtýrmalarýn ümit vaat ettiði mandallama yöntemi, ülkemizde 2010 yýlýndan itibaren Amerikan Hastanesi’nde uygulanmaya baþlanmýþtýr.
Kimlere ‘’Mandallama’’ Uygulanabilir?
Günümüzde mitral yetmezlik için yapýlan operasyonlar, gecikmeden yani kalpte bozukluklar ortaya çýkmadan yapýlýrsa baþarý þansý ve hastaya faydasý uzun dönemde artar. Örneðin, ciddi mitral kapak prolapsusu olan bir hastada bu kapaða vaktinde yapýlacak bir onarým cerrahisinin baþarýsý yüksek olur. Ancak kalpte bozulma ile ortaya çýkan, “fonksiyonel mitral yetmezlik” olarak adlandýrýlan sorunlarda operasyon baþarýsý düþer.
Bilimsel olarak her tür mitral yetmezliðin tedavisinde uygun olduðu görülen mandallama yöntemi, özellikle ameliyat olmasý riskli bulunan veya ameliyat için geç kalmýþ hastalarda öncelikle tercih edilebilir bir giriþimdir. Kalbin bu iþlemden sonraki 1-2 yýl içinde kendisini toparlamasý beklenmektedir.) Bu da hastanýn yakýnmalarýný azaltabildiði gibi, orta vadede kapak cerrahisi gerekirse bunu daha az riskli hale getirebilir.
Nasýl Yapýlýr?
Þiddetli mitral yetmezliði olan ve yakýnmalarý sebebi ile müdahaleye gerek görülen hastalar, bir ön deðerlendirmeden geçirilir. Bu deðerlendirme çerçevesinde TEE adý verilen tüp yutturularak, Ekokardiyografi yapýlmasý gerekir. Bu test, mide hastalýklarýnda yapýlan endoskopiye de benzetilebilir. 15 dakika süren bu test ile hastanýn kalp kapaðýnýn mandallama yönteminden fayda görüp görmeyeceði anlaþýlýr.
Operasyon kararý verildikten sonra, bir gün önceden hastaneye yatýrýlan hastaya anjiyo laboratuvarýnda narkoz altýnda iþlem yapýlýr. Hasta, 3-4 saat süren iþlem sonrasýnda bir gece yoðun bakým ünitesinde kalýr. Ýki gün normal serviste izlenip, 3 ya da 4. gün taburcu edilir. Ýþlemde, her iki kasýktan birer tüp anjiyo yapýlýr gibi yerleþtirilir. Ayrýca boyundan ve el bileðinden de küçük tüpler yerleþtirilerek hastanýn müdahalesi gerçekleþtirilir. Nadiren kan verilmesi de gerekebilen bu iþlemde ölüm ve ciddi problem yaþanmasý riski çok düþüktür.
MitraClip Uygulanan Hastayý Neler Bekler?
Ýþlemden hemen sonra hastanýn özellikle nefes darlýðý yakýnmalarýnda azalma beklenir. Kalp kasý zayýflayýp, kalbi geniþleyen hastalarda da nefes darlýðýnda azalmanýn yanýnda kalbin boyutlarý da küçülür. Yani, kalp büyümesi düzeltilir. Bu iþlemde mitral yetersizlik hemen her zaman ortadan kaldýrýlamaz. Ancak, iþlemin yapýldýðý hastalarýn büyük bir çoðunluðu ciddi derecede rahatlayýp, hareket kapasiteleri artar. “Mandallama” yönteminin uzun dönem sonuçlarý henüz bilinmemesine karþýn, kýsa dönem yani 1-2 senelik veriler çok ümit vericidir. Bu iþlemle uzun vadede herhangi bir giriþime gerek kalmayacaðý tahmin edilir. Ancak uzun vadede mitral yetersizlik tekrarlasa dahi kalbin küçülmesine imkân saðlayan mandallama iþlemi, olasý bir açýk mitral kapak operasyonunu daha az riskli hale getirebilecek ve ileride açýk kalp ameliyatý þansýný ortadan kaldýrmayacaktýr.
Amerikan Hastanesi
Kardiyoloji Bölüm Þefi
Dr. Genco Yücel
Etiketler : kalp kapakçýðýnda kaçak ,
mitral kapak ameliyatý izle ,
kalp kapaðý açýklýðý ,
kalp kapakçýðý büyümesi ,
kalpte kaçak ,
kalp kapakçýðý açýklýðý ,
kalp kapaðýnda kaçak ,
kalp kapakçýðýnda açýklýk ,
kalp kapakçýðýnýn kan kaçýrmasý ,
kalp kapakçýðý ameliyatý ölüm riski ,
hafif mitral yetmezlik ,
kalp kapaðýnda acýklýk ,
mide kapakçýðý açýklýðý ,
kalp büyümesinin riskleri ,
kalp kapakçýðýnýn hava kaçýrmasý ,
Benzer Konular
Robotik cerrahi ile jinekolojide yeni bir pencere açiliyor!Sabahlarý yenilen çörekotu kolesterolü düþürüyorBu besinleri yiyerek mutluluða yeniden kavuþabilirsiniz...Deri hastalýklarýnda “Kryoterapi” tedavisiYeni nesil zayýflama ameliyatlarýGreyfurt hakkýndaki bilinmeyen yeni gerçeklerHücreleri Yenileyen Meyve..
Yorum Ekle
Yorumlar