ÜREME SAÐLIÐI NEDÝR ?

Üreme saðlýðý,çoðalmamýzý saðlayan organlarýn ve faaliyetlerin sadece hasta ve zayýf olmamasý deðil,fiziksel,ruhsal ve sosyal olarak iyi bir halde olmasý demektir.Yani üreme saðlýðý,kiþinin doyurucu ve güvenli bir cinsel yaþamý olmasý demektir.

Her insan üreme yeteneðine haiz olmalýdýr

Ýnsanlar bu yeteneði kullanýp kullanmamakta serbesttir

Bu nedenle,her insan kendi seçimi olan güvenli,etkili ve fiyatýný ödeyebileceði ve kabul edebileceði bir gebelikten koruyucu yönteme ulaþabilmelidir.

Yine doðurganlýðý düzenleyici yöntemler diye adlandýrabileceðimiz bu yöntemlerle ilgili her türlü bilgiyi de kolaylýkla bulabilmelidir.

Kadýnlar gebelik süresini ve doðumu güvenli olarak geçirmelerini ve saðlýklý bir bebek sahibi olmalarýný saðlayacak gerekli saðlýk hizmetlerinden yararlanabilmelidir.

Bu haklarýmýzý kullanmak için üzerimize düþenleri yapmalýyýz.Kadýnsanýz,özellikle ,saðlýðýnýzý korumak ve üreme faaliyetleri sýrasýnda göreceðiniz zararý en aza indirmek için doðurganlýðýnýzý kontrol etmelisiniz.Düzenli aralýklarla yaptýracaðýnýz kontroller (Çek-up) ile daha belirti vermeyen ve günlük yaþamýnýzda sizi rahatsýz etmeyen birçok hastalýk erken dönemde teþhis edilerek tedavisi kolayca yapýlabilir.Belli aralýklarla yaptýracaðýnýz basit bir muayeneyle,rahim aðzý kanserinin çok erkenden tanýnmasý ve tedavi edilmesi mümkün olabilir.Yine,kendi kendinize meme muayenesi yapmayý öðrenmeniz ve bu iþlemi zaman zaman yapmanýz,rastladýðýnýz þüpheli bir durumda hekime erken baþvurmanýzý saðlayacaktýr.

Doðurganlýðýn kontrol edilmesinin yararlarýný ve bunu gerçekleþtirmenin yöntemlerini aile planlamasý baþlýðý altýnda topladýk.Ýnsanlara kullanacaðý yöntemleri daha iyi tanýtmak ve isteyenlere yöntem seçiminde yardýmcý olmak için yapýlan çalýþmalara aile planlamasý danýþmanlýðý diyoruz.Bircok saðlýk kuruluþu aile planlamasý danýþmanlýðý hizmeti sunmaktadýr,size en uygun yöntemi bulmak ve bu yöntemi doðru kullanmak için danýþmaktan çekinmeyin.

AÝLE PLANLAMASI NEDÝR ?

Aile planlamasý,ailelerin istedikleri sayýda,istedikleri zamanda ve saðlýklý aralýklarla,bakabilecekleri kadar çocuk sahibi olmalarý demektir.Aile planlamasý çocuk sayýsýný kýsýtlamak demek deðildir.Aile planlamasý çalýþmalarýn temel amacý ailenin saðlýðýný korumak ve onlarýn mutlu yaþamalarýný saðlamaktýr.Aile planlamasý çalýþmalarý ile,çiftlere gabe kalmak ve doðum yapmak için en uygun koþullarýn neler olduðu öðretilir.Gebelikler arasýnda belli bir süre býrakýlarak anne ve çocuk saðlýðýnýn korunmasý saðlanýr,istediði halde çocuk sahibi olamayan kýsýr çiftlere yardým edilir,yol gösterilir.

HANGÝ KADINLAR ÝÇÝN GEBE KALMAK TEHLÝKELÝDÝR ?

18 yaþýndan küçük,

35 yaþýndan büyü

Son gebeliðin üzerþnden 2 yýl geçmemiþ kadýnlar,

4 den fazla çocuk doðurmuþ olanlar,

Yüksek tansiyonu olan kadýnlar için gebe kalmak tehlikelidir.

Bu durumda olan kadýnlar gebe kalýrsa,

Annede gebelik zehirlenmesi,

Doðumda kanama,

Doðum zorluðu,

Kadýn hastalýklarý ve sakatlýklar hatta ölüm olabilir.

Bu annelerin bebeði erken doðabilir,gününde doðduðu halde cýlýz ve eksik kilolu olabilir,sakat doðabilir,ölebilir.

ÜREME ORGANLARIMIZ NASIL ÇALIÞIR ?

KADIN ÜREME ORGANLARI

Kadýn üreme organlarý hazne (vajen),rahim (dölyataðý veya uterus),tüpler ve yumurtalýklardan meydana gelir.Kadýn üreme organlarýnýn tümü iç organ niteliðinde olup,hazne aðzý bölümü dýþýnda dýþardan bakýldýðýnda görülmez.Kadýnda üreme ile ilgili olaylar beyin tarafýndan kontrol edilir.Yumurtalýklar beyinden gelen uyarýlarla çalýþýrlar.Beyin ve üreme organlarý arasýndaki haberleþme beyin ve bu organlar tarafýndan salgýlanan bazý hormonlar ile saðlanýr.

Bu hormonlar,her ay bir yandan rahim içindeki dokularý geliþtirip gebelik için uygun bir hale getirirken,bir yandan da yumurtalýktaki ham yumurtalardan birinin geliþmesini ve olgunlaþmasýný saðlarlar.Olgunlaþan yumurta,yumurtalýktan atýlýr,tüpler bu yumurtayý içlerine doðru çekip,içlerindeki çok ince tüyler vasýtasý ile rahime doðru gönderirler.Bu sýrada yumurta aþýlanmazsa,aþýlanma özelliðini kaybeder,döllenme olmazsa,yumurtanýn atýlmasýndan 14 gün sonra,hem bu yumurta hem de rahim içindeki dokular bir kanama ile dýþarý atýlýr.Bu olaya adet görme,bir adetin baþlangýcýndan bir sonraki adetin baþlangýcýna kadar geçen süreye adet dönemi diyoruz.Bu dönem 22 ile 35 gün arasýnda deðiþebilir.

ERKEK ÜREME SÝSTEMÝNÝN YAPISI

Erkek üreme organlarý,kadýnlarýn aksine büyük bir bölümü vücut parçasý olarak dýþarýda yer alan organlardýr.Kamýþ (penis),husyeler (erkek yumurtalarý),tohum kanallarý,meni kesesi ve erbezinden (prostat)meydana gelir.

Cinsel birleþme sýrasýnda kamýþtan kadýnýn haznesine boþalan meni,erkek tohum hücreleri

Meni kesesi salgýsý ve prostat salgýlarýndan oluþan peltemsi görünümlü bir sývýdýr.Meni içinde milyonlarca erkek tohum hücresi bulunur.

GEBELÝÐÝN OLUÞUMU

Yukarýda bahsettiðimiz adet döneminin içinde yumurtlamanýn olduðu günlerde bir cinsel iliþki olursa,hazneye boþalan meni içindeki spermler,rahim boynunu ve rahim içini geçerek tüpe ve orada yumurtaya ulaþýr ve yumurtayla birleþir.Kadýn ve erkek döl hücrelerinin birleþmesiyle meydana gelen bu döllenmiþ yumurta geliþmeye baþlar.Geliþmenin bir bölümü tüplerde olur ve artýk bir hücre yumaðý görünümünü alan bu yapý tüplerin içinden geçerek rahim içine yerleþir.Bebeði besleyecek damarlar oluþur ve gebelik baþlar.

Bir kadýn her an hamile kalmaya hazýr deðildir.Yumurtalýklarda doðuþta hazýr olan 40-50 bin kadar ham yumurta cinsel fonksiyonlarýn baþlamasýyla teker teker olgunlaþýr.Adet dönemi içinde her ay bir yumurta olgunlaþarak döllenmeye hazýr hale gelir.Bu olgun yumurta tüplerin içindeyken bir sperm ile karþýlaþýrsa döllenebilir.Yumurta tüplerde yaklaþýk 2 gün döllenmeye hazýr durumda kalýr,erkek tohum hücreleri (sperm) kadýn vücudunda 3 gün canlý kalýr.Yumurtlamadan 3 gün öncesi ve 3 gün sonrasý dönemde döllenmenin olabileceðini unutmamak gerekir.Gebelik sýrasýnda adet görülmez.Rahim yumuþar ve giderek büyür.Bebeðin geliþimi tamamlanýnca ki bu 9 ay 10 günlük bir süredir,doðum olur.Döllenen yumurtanýn rahime yerleþmesi yani gömülmesi sýrasýnda bazý kadýnlarda çok hafif kanamalar olur,bazý kadýnlar bunu adet kanamalarý ile karýþtýrabilirler.Oysa kadýn hamiledir.Buna üstüne görme denir.

GEBELÝÐÝN ÖNLENMESÝ

Erkek tohum hücreleri ile kadýnýn yumurta hücresinin karþýlaþmasýný önleyecek yol ve yöntemler gebeliðin oluþumuna mani olur.Bu karþýlaþmayý erkeðin ve kadýnýn kullanacaðý bazý araç gereç ve maddeler kolaylýkla engelleyebilir.Bu iþlem için kullanýlan yöntemlerin bazýlarý yeterince etkili olmazlar.Biz burada aðýrlýkla etkisi yüksek metodlardan söz edeceiz.Modern yöntemler olarakta tanýmlanan bu yöntemlerin ortak özelliði % 95’in üzerinde gebeliðe karþý koruyucu olmalarýdýr.Geçici olarak kullanýlacak bu yöntemlerin dýþýnda,kesinlikle çocuk istemeyen aileler için kýsýrlaþtýrma iþlemlerinin yapýlmasý da mümküdür.Sýralayacak olursak,aðýzdan alýnan haplar,rahim için araçlar,cilt altý implantlarý,uzun etkili iðneler,köpük tableter,kadýnlarýn prezervatif ya da kondom erkeklerin geçici olarak kullanacaðý etkili yöntemlerdir.Kadýn ve erkeðin kýsýrlaþtýrýlmasý artýk çocuk istemeyenler için en etkili yöntemlerdir.

GEBELÝÐÝ ÖNLEYÝCÝ HAPLAR

Her gün bir tane hap alýnýrsa,kadýnýn yumurtalýklarýnda,yumurta hücresinin çýkmasý engellenir ve böylece gebelik önlenir.Hap düzenli kullanýlýrsa çok etkilidir.Gebelikten yüzde yüz korur.Kullanýmý kolay bir yöntemdir.Her kadýn hap kullanamaz.Hap kullanmaya baþlamadan bir aile planlamasý kliniðine danýþýlmalýdýr.Hap kullanýmý adet sancýlarýný ve adet kanamasýný azaltarak kansýzlýðý önler,düzenli adet görülmesini saðlar,doðum yapmamýþ kadýnlar içinde uygun bir yöntemdir.Ayrýca bazý kanser türlerine karþýda önleyicidir.Emzikli annelere uygun haplarda vardýr.Herhangi bir nedenle doktara gittiðinizde hap kullandýðýnýzý doktorunuza hatýrlatmayý unutmayýn.

RAHÝM ÝÇÝ ARAÇLAR (RÝA)

Rahim içi araç küçük,plastik,çoðu kez bakýrda içeren bir araçtýr,rahim içine konur ve erkek tohum hücrelerinin tüplere geçmesini engelleyerek gebeliði önler.Gebelikten uzun süre (en az 9 yýl) ve etkili (% 98’in üzerinde) olarak korur.Bir kere uygulanýnca,gebelikten korunmak için bir þey gerektirmez.Cinsel iliþkiyi etkilemez.Rahim içi araç kansere neden olmadýðý gibi,rahim iç duvarý kanserine karþý önleyicidir.Eðitilmiþ saðlýk personeli tarafýndan,rahim içine yerleþtirilir.Uygulama için en uygun zaman,kadýn adet gördüðü günlerdir.Doðumdan sonraki kýrkýncý gün,kürtajdan hemen sonra veya ilk iki hafta uygulama için uygun zamandýr.Herhangi bir nedenle doktora gittiðinizde RÝA kullandýðýnýzý doktorunuza söylemeyi unutmayýn.

UZUN ETKÝLÝ ÝÐNELER (DEPOPROVERA)

Gebelikten koruyan iðneler ayda bir kez uygulanarak 3 ay süreyle koruma saðlar.Bu yöntem yumurta hücresinin oluþumunu engelleyerek,rahim aðzýnda bulunan salgýlarý koyulaþtýrýp sperm geçiþini güçleþtirerek ve rahim için dokularý gebeliðe elveriþsiz halde tutarak gebeliði önler.Koruyuculuðu yüksek son derece güvenilir bir yöntemdir.Kullanimi kolaydýr.Cinsel iliþkiye etkisi yoktur.3 aylýk iðneler,adet sancýlarýný ve adet kanamasýný azaltarak kansýzlýðý önler,bazý kanser türlerine karþý da koruyucudur.Doðumdan 40 gün sonra kullanýlabilir.Emziren kadýnlar 3 aylýk iðneleri kullanabilirler.Bu iþlem,bir saðlýk personelince yapýlmalýdýr.

DERÝ ALTI KAPSÜLLERÝ (NORPLANT)

Bir deri altý kapsülü olan Norplant’da ince silastik çubuklarýn içinde gebelikten koruyucu hormon bulunur.Bu çubuklar deri altýna yerleþtirilir ve yumurta hücresinin oluþumunu engelleyerek,rahim aðzýnda bulunan salgýlarý koyulaþtýrýp sperm geçiþini güçleþtirerek ve rahim için dokularý gebeliðe elveriþsiz halde tutarak gebeliði önler.Norplant koruyucu etkisi yerleþtirildikten birkaç saat sonra baþlar ve beþ yýl süreyle devam eder.Koruyucu etkisi çok yüksek % 98 ve güvenilir bir yöntemdir.Cinsel iliþkiye etkisi yoktur.Çýkarýldýktan sonra gebe kalýnabilir.Norplant adetin ilk 7 günü içinde ve doðumdan 40 gün sonra uygulanabilir.

FÝTÝL,KÖPÜK,TABLET VB. SPERM ÖLDÜRÜCÜLER

Fitil,köpük,tablet ve benzeri sperm öldürücüler,hazneye konularak erkek tohum hücrelerini öldüren kimyasal maddelerdir.Bu yöntem her kadýn için uygundur.Yöntemin güvenilirliði doðru kullanýma baðlýdýr.Her cinsel iliþkide ve doðru olarak kullanýldýðýnda koruyuculuðu yüksek (% 97) bir yöntemdir.Cinsel yolla bulaþan hastalýklara karþý kýsmen koruyucudur.Bu maddeleri kadýnlar kendileri uygular.Bu yöntemi kullananlar,her cinsel iliþkiden 15 dakika önce hazneye bir adet fitil koymalý,köpük iliþkiden sonra 6-8 saat haznede kalmalý,hazne temizliði daha sonra yapýlmalýdýr.Her cinsel iliþkide yeni bir fitil uygulanmalýdýr.

DÝYAFRAM

Diyafram,ince,plastikten yapýlmýþ rahmin hazneye açýlan aðzýný örten bir kapaktýr.Erkek tohum hücrelerinin hazneden rahime geçmesini engeller.Diyafram kullanmadan çnce,kadýna diyafram boyutunun belirlenmesi ve uygulamayý çðrenmek için aile planlamasý hizmeti veren bir saðlýk kuruluþuna baþvurulmalýdýr.Bundan sonra diyaframý kadýnlar kendi kendilerine uygulayabilirler.Diyafram doðru kullanýldýðý taktirde etkili (% 95) ve güvenli bir yöntemdir.Cinsel yolla bulaþan hastalýklara karþý kýsmen koruyucudur.Diyafram çeþitli büyüklüktedir.Uygun büyüklükte diyafram seçimi,muayene sonucu saðlýk personeli tarafýndan yapýlýr.Diyafram,cinsel iliþkiden önce hazneye yerleþtirilmeli ve 6-8 saat süreyle çýkarýlmamalýdýr.Diyafram hazneye yerleþtirilmeden önce,diyaframýn rahim aðzýna bakan yüzüne,erkek tohum hücrelerini öldürücü krem sürülmesi gereklidir.

PREZERVATÝF (KAPUT,KILIF,KONDOM)

Prezervatif yani kondom erkeðin kamýþýna,sertleþtikten sonra takýlan,kauçuktan yapýlmýþ çok ince bir kýlýf olup,meninin hazneye boþalmasýný engelleyerek gebeliði önler.Her cinsel iliþkide yeni bir prezervatif kullanýlmalýdýr.Bu þekilde kullanýldýðýnda etkisi son derece yüksek güvenilir bir yöntemdir.Baþta AIDS olmak üzere cinsel iliþkiyle bulaþan hasyalýklara karþý da koruyucudur.

GÖNÜLLÜ CERRAHÝ KISIRLAÞTIRMA YÖNTEMLERÝ

Ülkemizde 1983 yýlýndan bu yana 10 haftaya (iki buçuk aylýða) kadar kürtaj,ailelerin isteði ile yapýlabilmektedir ve kanunen serbesttir.Yine 1983 yýlýndan bu yana,artýk çocuk istemeyen çiftler isterlerse kýsýrlaþtýrma iþlemlerini kendilerine yaptýrabilirler.Bu yöntem kadýnlara yada erkeklere uygulanabilir.Karý kocanýn birinin bu iþlemi yaptýrmasý yeterlidir.Ancak bu yöntemlerin geri dönüþü olmadýðýndan yani artýk aile çocuk sahibi olamayacaðýndan çiftin iyice düþünüp karar vermesi,daha sonra uygulatmasý gerekir.Bu yöntemler cinsel hayatý bozmaz,hatta gebelik ihtimali olmamasý nededi ile olumlu etkileride olabilir.

KADINDA TÜPLERÝN BAÐLANMASI (TÜP LÝGASYONU)

Kadýnlarda,yumurtalýktan çýkan yumurta hücresi,yumurtalýk kanallarýndan geçerek rahme ulaþýr.Yumurtalýk kanallarý (tüpler) kapatýlýrsa,yumurta rahme geçemez ve erkek tohum hücreleriyle karþýlaþmaz.Yumurta vücut tarafýndan yok edilir.Tüplerin baðlanmasý gebelikten kesin korur.Kolay bir iþlem ile gerçekleþtirilir.Bu uygulama kadýnýn cinsel isteðinde,adet düzeninde,vücut yapýsýnda herhangi bir deðiþiklik meydana getirmez,bütün bu olaylar eskisi gibi devam eder.

ERKEKTE TOHUM KANALLARININ BAÐLANMASI (VAZEKTOMÝ)

Bu yöntem tohum kanallarýný kapatarak sperm geçiþini engelleyen basit bir cerrahi iþlemdir.Lokal anestezi ile bir kaç dakikada yapýlýr ve hastane de yatmak gerekmez.Ýþlem sonrasý kiþi hemen iþinin baþýna dönebilir.Tohum kanallarýnýn baðlanmasýndan sonra,erkeðin cinsel istek,sertleþme ve boþalmasýnda herhangi bir deðiþiklik meydana gelmez,Ýliþkide meni atýlýmý devam eder,ancak meni içinde tohum hücresi yoktur,bu nedenle döllenme olmaz.

Etiketler : levotiron kullananlar ,korunma fitilleri isimleri ,fitil kullanýrken hamile kalýnýrmý ,gebeliðe son veren bitkiler ,bebek fitil isimleri ,levotiron hamilelikte kullanýlýrmý ,gebelikten koruyan bitkiler ,adet döneminde fitil kullanýlýrmý ,gebeliðe son veren ilaçlar ,kansýzlýk adet kanamasýný azaltýr mý ,kadýnlarda fitil kullanýmý ,regl döneminde fitil kullanýlýrmý ,korunma fitilleri ,Bitkilerle gebelikten korunma ,hamilelikten koruyan bitkiler ,

Yazan : admin	Tarih : 09/08/2009	Okunma: 29365	Puan verin 1 - Kötü 2 - Ýdare Eder 3 - Ýyi 4 - Çok iyi 5 - Mükemmel Oyla
Yorum : 0	Facebook da paylaþ	Yazdýr	Reyting : Oy yok! (0kiþi oyladý)

Benzer Konular

Hepatit B Taný, Tedavi Ve Korunma

Ýdrar Yolu Enfeksiyonlarýndan Korunma Önerileri

PROF. DR. AKIN YÜCEL: “BURUN OPERASYONLARINDA ETNÝK ÖZELLÝKLER KORUNMALI”

NÜKLEER SÝLAHLAR KORUNMA, ÝLKYARDIM & ACÝL YARDIM

Gripten korunmak için basit yöntem

Kadýnlar sistitten korunmak zorunda..

Domuz Gribinden Korunmanýn 8 Yolu

Yorum Ekle

Yorumlar

Bu yazý için daha önce hiç yorum yazýlmamýþ!

Adet Düzensizlikleri

Evlenmeden önce neler yapmamýz gerekir?