Uyku apne sendromu, uyku sýrasýnda horlama, solunumun 10 saniyeden fazla durduðu apne nöbetleri ve gündüz aþýrý uyku eðilimi ile karakterize bir hastalýk sendromudur.
       Uyku apne sendromunda henüz açýklanamayan mekanizmalarla uyku sýrasýnda üst solunum yollarýnda geliþen týkanmaya ve santral nedenlere baðlý olarak solunum durmalarý olmaktadýr. Hastalar, apne nöbeti dediðimiz durum dýþýnda gece boyunca sýklýkla horlarlar. Uyku apnesi var diye bilmek için saatte görülen apne sayýsýnýn 5'den büyük olmasý gerekir. Bu apneler sýklýkla oksijen desatürasyonu dediðimiz kandaki oksijen yüzdesinin düþmesi ile seyreder. Apne indeksinin yüksekliðine baðlý olarak hipoksi geliþir. Bu hipoksi pulmoner arter basýncýnýn artmasýna,daha sonra sistemik kan basýncýnýn artmasýna neden olarak hastalarda sistemik hipertansiyon ve uzun vadede kor pulmonale geliþmesine neden olur. Eðer genç hastada, nedeni açýklanamayan hipertansiyon ve kor pulmonale varsa akla uyku apne sendromu gelmelidir.
       Hastalarda apne geliþtiðinde, apnenin sonlanmasý sýrasýnda arousal dediðimiz beyin uyanmasý olur. Bu kimi zaman farkýnda olunmayan hareketlerle ya da tam uyanmayla sonlanýr. Buna uyku bölünmesi (fragmantasyonu) diyoruz. Bu bölünmeler apnenin sýklýðýna baðlý olarak ne kadar sýk oluyorsa, hastanýn uyku kalitesi o kadar bozuluyor ve olumsuz semptomlar o kadar çok artar. Bu bireyin uykudan dinlenmemiþ, yorgun kalkmasýna neden olur. Bunlara baðlý olarak hastada baþ aðrýsý, sinirlilik, kiþilik deðiþikliði, huysuzluk, çabuk yorulma, genel isteksizlik hali ortaya çýkar. Gündüz aþýrý uyku eðilimi hastalýðýn þiddeti ile doðru orantýlý olarak artar.
       Apnelerin sýklýðý, süresi, bir baþka deyiþle oksijen desatürasyonun derecesi,arousal indeksinin yüksekliði hastanýn klinik bulgularýnýn kötüleþmesine, eþlik eden hastalýklarýn hýzla geliþmesine neden olacaktýr.

       Uyku apne sendromunu yaþamý nasýl etkiler?

       Uyku apne sendromlu hasta kronik olarak yorgun, sinirli, huysuz, isteksizdir. Gündüz aþýrý uyku eðilimi vardýr. Ýþte eski baþarýsýný gösteremez. Dikkatini toplayamaz, önemli toplantýlarda uyuklar.
       Hasta, araba kullanýrken direksiyon baþýnda uyuklar, bu uyuklama ciddi trafik kazalarý ile sonuçlanabilir. Makina baþýnda çalýþan iþçide yine küçük uyku ataklarý nedeniyle iþ kazalarý olabilir.
       Hastalarýn önemli yakýnmalarýndan biride horlama olup, hastanýn eþi, oda arkadaþý ve diðer aile bireyleri horlamanýn oluþturduðu gürültüden rahatsýz olurlar. Bu kimi zaman eþlerin boþanmalarýna kadar gidebilir.
       Hastalýðýn þiddetine baðlý olarak libido(cinsel istek) kaybý olabilir.Hastalarda enpotans (iktidarsýzlýk) gözlenebilir.
       Gündüz aþýrý uyku eðilimi nedeniyle, hasta çoðu zaman otururken, önemli bir toplantýda konuþurken, yemek yerken, oturarak çalýþýrken horlayarak uyumaya baþlar.

       Uyku apne sendromu tedavi edilmezse nelere neden olur?

       Uyku apne sendromunun tedavisi yapýlmazsa, hayatý tehdit eden bir hastalýk olacaktýr. Hasta, geliþen hipertansiyon, pulmoner hipertansiyon gibi nedenlerden dolayý kötüleþecek saðlýðý hýzla bozulacak,bunlara baðlý geliþecek komplikasyonlarla kaybedilecektir.
       Hastalýðýn aðýrlýðýna baðlý olarak gece apnelerinin uzamasý sonucu solunum arresti, koroner spazmý yada ciddi kardiyak aritmilerle kaybedilecektir.
       Sýlýkla uykuda gözlenen ani ölümlerin nedenlerinden birinin uyku apne sendromu olduðu bilinmektedir.
       Hasta tedavi edilmezse, gündüz aþýrý uyku eðilimi nedeniyle gündüz uyanýk kalamayacak ve iþlerini yapamayacak, iþini kaybecektir.
       Çoçukluk çaðýnda, çoçuklarýn geliþmesinde gerilik, ani çoçuk ölümleriyle karþýlaþýlabilir. Eriþkinde görülen diðer klinik durumlar tedavi edilmezse zaman içerisinde çoçuklarda da geliþebilir.

     Uyku apne sendromu düþünülen kiþilere öneriler

       Genel önlemlerde, hasta þiþmansa zayýflamasý önerilir. Bunun için ev diyetleri, profesyonel diyet önerileri, ilaçla zayýflama yöntemleri, cerrahi olarak gastroplasti yöntemleri ile zayýflamaya çalýþýlýr.
       Kiþi sigara içiyorsa bunu kesinlikle terk etmelidir. Sigaranýn üst solunum yollarýnda oluþturacaðý ödem uyku apne sendromunun aðýrlaþmasýna neden olarak ikincil hastalýklarýn çabuk ortaya çýkmasýna kolaylaþtýrýr.
       Alkol kullanýmýda yine üst solunum yollarýnda ödeme neden olur. Arousal eþiðini yükselterek apneden çýkmayý güçleþtirir. Sinir iletisinde azalma yaparak solunum yollarýnýn kolay kapanmasýna neden olur. Her koþulda hastalýðýn aðýrlaþmasýna neden olur. Bu nedenle hastalarýn alkol kullanmaktan kaçýnmalarý önerilir.
       Hastanýn uyuma pozisyonunu ayarlamasý, sýrt üstü uyumamasý önerilir. Eðer sýklýkla sýrt üstü yatarak uyumayý tercih ediyorsa, bu durumda gece kýyafetinin sýrtýna sert cisim koyarak yan yatmayý saðlamasý önerilir.
       Sedatif ve hipnotik ilaçlarýn uykudan önce alýnmasýn kaçýnýlmasý gerektiði, hastalýðýn seyrini kötüleþtireceði için önerilmelidir.
    Týbbi tedavi yaklaþýmlarýnda eþlik eden hastalýklarýn tedavisi öncelikle yapýlmalýdýr. Örneðin kronik obstriktif akciðer hastalýðýnýn tedavisi ,uyku apnenin daha hafiflemesini saðlayacaktýr. Hipotiroidinin tedavi edilmesi, uyku apne semptomlarýnýn ortadan kalkmasýný saðlýyacaktýr.

       Uyku hastalýklarýnýn tanýsý nasýl konulur?

       Uyku hastalýklarý tanýsý bu iþ için özel donanýmla donatýlmýþ, uyku laboratuvarý dediðimiz mekanlarda konulur. Uyku laboratuvarlarýnda polisomnografi dediðimiz  uykunun evrelerini ayýrt etmeyi (EEG kanallarý, göz hareketleri (EOG), çene EMG'si), solunumsal kayýtlarýn (Airflow,göðüs ve karýn kas hareketleri, oksimetre), EKG, bacak EMG'si kayýtlarýnýn yapýldýðý bir cihazla uyku çalýþmasý yapýlýr. Hasta bu laboratuvarda normal uykusu sýrasýnda yukarýda belirtilen kayýtlar yapýlarak tetkik edilir. Sabah hasta uyandýktan sonra bu kayýtlar deðerlendirilip ne tür bir hastalýk olduðu konusunda karar verilir.
       Bu iþlem sýrasýnda herhangi bir ilaç, sedatif, alkol gibi uyku kalitesini etkileyecek materyal kullanýlmaz. Hastanýn olabildiðince doðal uyumasý saðlanýr.
       Hastanýn rahatsýzlýðýnýn türüne göre tedavili uyku çalýþmasý yapýlarak, hastanýn tedaviden ne kadar yarar göreceði saptanýr.
       Uyku hastalýklarý tanýsýnda polisomnografi altýn kuraldýr. Taný için bazan ambulatuvar tarama cihazlarý da kullanýlmaktadýr. Ancak hastalýðýn tanýsý ve tedavisinde polisomnografi olmazsa olmaz kuraldýr.
       Polisomnografi pahalý bir taný aleti gibi algýlanmakla birlikte radyolojik taný amacýyla kullanýlan birçok cihazdan daha ucuzdur. Ayrýca saðýltýlan hastalarýn kazanýlmasý ve hastalarýn iyileþmesine baðlý sosyo-ekonomik kazanýmlarla kýyaslandýðýnda cihazýn çok ucuz olduðu ortadadýr.

Yazan : spineLLi	Tarih : 30/09/2008	Okunma: 34122	Puan verin 1 - Kötü 2 - Ýdare Eder 3 - Ýyi 4 - Çok iyi 5 - Mükemmel Oyla
Yorum : 0	Facebook da paylaþ	Yazdýr	Reyting : 5 (1kiþi oyladý)

Benzer Konular

Yorum Ekle

Yorumlar

Bu yazý için daha önce hiç yorum yazýlmamýþ!

Akdeniz Ateþi (FMF)

Dikkat Eksikliði Hiperaktivite Nedir?