Hamilelik bazen çok kolay elde ediliyormuþ gibi görünse de oldukça karmaþýk bir dizi olayýn bir ahenk içinde iþlemesi ile gerçekleþir. Ama bazý saðlýk problemleri bu muhteþem biyolojik yolculuða engel olabiliyor.Bunlarýn kadýn ve erkek arasýndaki daðýlýmý hemen hemen eþittir. Çiftlerin 1/3’ünde kadýnda, 1/3’ünde erkekte, 1/3’ünde ise her ikisinde sorun bulunur.Konu ile ilgili Kadýn Hastalýklarý-Doðum ve Tüp Bebek Uzmaný Op.Dr.Numan Bayazýt bebek sahibi olmanýza problem olan engelleri açýklýyor.

Erkeðe Baðlý Nedenler;

Spermiogram testi ile taný konur. 2-5 gün dinlendikten sonra genellikle masturbasyonla sperm verilir. Spermlerin sayýsý, hýzý ve þekli deðerlendirilir. Yapýmý beyinden gelen hormonal uyarýlarla testisde olup kanallar vasýtasý ile dýþarýya taþýnýr. Buna göre erkek faktörüne baðlý problemleri 3 ana bölümde düþünebiliriz.

1)Hormonal bozukluklar.

2)Testislerde sperm yapýmýnýn bozuk olmasý.

3)Yapýlan spermin taþýndýðý kanallardaki týkanýklýklar.

Genetik bozukluklar, inmemiþ testis (kriptoorþidizm), testis ve sperm kanalý iltihaplanmalarý (kabakulak orþiti), aðýr esrar-alkol-sigara kullanýmý, radyasyon,kemoterapi-radyoterapi,uzun süreli ýsýya maruz kalma ve çeþitli ilaçlar neden olabilir. Ancak olgularýn büyük çoðunluðunda bir neden bulunamaz. Nedeni bulunabilenlerin ancak %10’dan daha az bir kýsmý ilaçla veya operasyonla düzebilir.Bu nedenle genellikle eldeki mevcut spermle ne yapabileceðimize karar vermek zorunda kalýrýz.Bu da sorunun ciddiyetine göre aþýlama veya mikroenjeksiyon olmaktadýr. Menide hiç sperm yoksa microTESE operasyonu ile testisten sperm bulmak gerekir. Azoospermi adý verilen bu durumda sperm bulma olasýlýðý %60’týr.

Kadýna Baðlý nedenler;

-%40 Yumurtlama Problemi (En sýk görülen Polikistik Over Sendromu)

-%40 Kanal Týkanýklýðý

-%10 Açýklanamayan

-%10 Diðer (Myomlar,Endometrium,Rahim aðzý týkanýklýðý gibi…) nedenlerden kaynaklanýr.

Yumurtlama problemleri seyrek adet görme veya hiç adet görememe þeklinde olabileceði gibi sýk adet görme þeklinde de kendini gösterebilir. En sýk karþýmýza çýkan þekli PCOS’dur (Polikistik Over Sendromu ).

Yumurtlama düzensizliðine yol açan diðer problemler;

-Tiroid Hastalýklarý

-Yeme Bozukluklarý(anorexia)

-Aþýrý kilo kaybetmek veya almak

-Obesite

-Hiperprolaktinemi

-Hipofiz tümörleridir.

Bu hastalýklarýn tanýsýnýn konulmasý infertilite probleminin çözülmesi kadar kadýnýn genel saðlýk durumunun düzeltilmesi ve uzun süreli olumsuz etkilerden korunmasý açýsýndan da gereklidir.

Yumurtlama problemi yaþanabilen diðer durumlar erken menopoz ve hypogonadotropik hypogonadizmdir. Bu ikisi FSH –E2 testi ile kolayca ayýrt edilir. Hypogonadotropik hastalar beyinden gerekli hormonlar salgýlanmadýðý ve dolayýsý ile yumurtlama olmadýðý için adet görmezler. Kandaki FSH düzeyi çok düþüktür.Bu durumda dýþardan verilen menogon ve benzeri ilaçlarla yumurtlama saðlanýr.

Tubal Faktör:

Enfeksiyon, endometriosis, appendisit,kronik iltihabi baðýrsak hastalýklarý nedeniyle (Chron,ülseratif kolit) geçirilmiþ operasyonlara baðlý olarak kanallar týkanabilir.

Histerosalpingografi (HSG) geleneksel ve standart taný yöntemidir. Jinekolog veya radyolog tarafýndan çekilebilen bu röntgen filmi her zaman doðru sonuç vermez. Açýk olan tüpler kanallardaki kasýlmaya baðlý olarak kapalý görünebileceði gibi normal olmayan tüpler açýk gibi de görünebilir. Ýhtiyaç duyulduðunda Laparoskopi yapýlabilir.

Diðer faktörler:

Rahim içindeki Polip,Myom ve yapýþýklýklar(iltihabi veya kürtaja baðlý),rahim aðzýndaki doðumsal veya sonradan operasyonlara baðlý geliþen anormallikler gebeliði engelleyebilir.Bu sorunlarýn büyük kýsmý histeroskopik operasyonlarla düzeltilebilir.Rahim aðzý ile ilgili problemler IUI(aþýlama) yolu ile aþýlabilir.

ENDOMETÝOSÝS:

Rahim içini döþeyen ve embriyonun tutunduðu endometrium isimli dokunun rahim dýþýnda bulunmasýdýr.

Daha çok yumurtalýklar ve kanallarda görülür.

En sýk yarattýðý þikayetler;

- Kasýk aðrýsý,

- Adet sancýsý,

- Ýliþkide aðrý,

- Ýnfertilitedir

Endometriosisli kadýnlarýn %30-50’i deðiþen derecelerde infertilite sorunu yaþamaktadýrlar.

Þikayet ve muayene bulgularý doktorunuzun endometriosisten sadece þüphelenmesini saðlar. Çikolata kisti adý verilen büyük kistlere neden olduðunda ultrasonla tanýsý konulabilir. Kesin taný laparoskopi ile konulabilir

Kadýnýn Gizli Derdi Vaginismus;

Vajinismus, vajina giriþini çevreleyen kaslarýn istemdýþý olarak kasýlarak cinsel birleþmenin acýlý olmasý ya da birleþmenin gerçekleþememesidir. Vajina giriþini çevreleyen baskýn kas grubu ";Pubik Kaslar";olarak adlandýrýlýr, bunlar düz kas grubudur ve refleks olarak çalýþýrlar. Vajinismusda yaþanan kasýlma istem dýþýdýr ve asla kadýnýn kendi kontrolünde
deðildir. Vaginismus da cinsel iliþkiyi imkansýzlaþtýrdýðý için tek baþýna hamileliði zorlaþtýran bir durumdur. Vajinismus hastasý çoðu kadýn iliþkiye girememekten ötürü yoðun utanç duygusu hisseder ve sýkýntýlarýný paylaþmak istemezler. Durumu baþkalarýna anlatmak onlarý rahatsýz edebilmektedir.Bebek sahibi olmak isteyen çiftler Vaginismus durumunda vakit kaybetmeden psikolojik yardým almak kiþinin bundan sonraki yaþam ve cinsel yaþam kalitesini arttýrýr.

Stres’te bir faktör;

Bu karmaþýk olaylar dizisi içinde psikolojik faktörlerin önemli olduðu düþünülmektedir. Vücutta salgýlanan stres hormonlarý beyinden salgýlanan hormonlarýn salgýlanma düzenini etkiler. Beynin Hipatalamus bölgesinden salgýlanan ile hipofiz bölgesinden salgýlanan FSH ve LH gibi yumurta geliþiminde çok önemli olan hormonlarýn düzen içinde salgýlanmasýný saðlayan GnRH adý verilen hormon, stresten önemli ölçüde etkilenir. GnRH salgýlama düzeninin deðiþmesi yumurta geliþimini olumsuz etkileyebilir. Stresi azaltmanýn en iyi yolu dikkati baþka yöne kaydýrmaktýr. Kiþinin kendisini rahatlatan uðraþlara yönelmesi (resim, müzik, el sanatlarý vb…), aðýr olmayan egzersiz, yoga, bahçe iþleri gibi rahatlatýcý fiziksel çalýþmalar yapmasý en çok tavsiye ettiðimiz yöntemlerdir.

Önce üretkenliðinizi test edin;

Bebek sahibi olabilmek için bayanlarda üretkenlik miktarý büyük önem taþýmaktadýr. Kýsýrlýðýn belirtilerinden biri olan üretkenlikte azalmayý artýk evinizde yapacaðýnýz testler ile belirleyebilirsiniz. Zorlu bir süreç olan kýsýrlýðýn ilk aþamasýnda Babystart FertilCheck Kadýn Kýsýrlýk Testi, kadýnlarda biyolojik doðurganlýk zamanýnýn bir göstergesi olan seks hormonunu ölçer. Evde rahatlýkla uygulanabilen bu test idrarla yapýlmaktadýr.

Jinekolojik Muayeneyi Ýhmal Etmeyin

Hamile kalmak isteyen kiþilerin öncelikle bir jinekolojik muayeneden geçerek, gebelik öncesi yapýlmasý gereken smear gibi muayeneleri olmalarý, muayene sýrasýnda tespit edilen hastalýklarýn ve aile öyküsüne baðlý problemlerin önceden tespit ve tedavi edilmesi hamileliðin sorunsuz geçmesine yardýmcý olur. Hamileliðe hazýrlanýldýðý dönemde bazý alýþkanlýklarýn deðiþtirilmesi de önerilen bir konudur. Gereksiz stres yapmadan doðru zamanlarda iliþkinin programlanmasý, ama bunu bir zorunluluk ve görev haline dönüþtürmeden yapýlmasý hamilelik þansýný arttýr.