Günümüzde saðlýklý beslenmeyen pek çok kiþi mide aðrýsýndan þikayetçi. Midede hafif yanma ve dolgunluk ile baþlayýp; þiddetli aðrý, bulantý ve kusmaya kadar geniþ bir yelpazede devam eden belirtiler “Peptik ülser” hastalýðý ile karþý karþýya olduðunuzun iþareti olabilir. Memorial Ataþehir Hastanesi Gastoenteroloji Bölümü’nden Uz. Dr. Duygu Ýbriþim, peptik ülser ve tedavisi hakkýnda bilgi verdi.

Ülserlerin çoðunda hastalýða etkenler; bazý ilaçlar ve/veya H.pylori adýný verdiðimiz bir bakteri infeksiyonudur. Ayrýca ailesel ve bireysel yatkýnlýk, yanlýþ beslenme, sigara, yoðun alkol tüketimi ve stresli yaþam da peptik ülser hastalýðýný kolaylaþtýrýcý faktörlerdir.

Koruyucu sistemin dengesi bozulduðunda ülser geliþir

Peptik ülser, sindirim sisteminin iç yüzeyini döþeyen dokuda (mukoza) oluþan defektler, yaralardýr. Midedeki koruyucu sistemlerle tahrip edici faktörler arasýndaki dengenin bozulduðu durumlarda mukoza bütünlüðü zarar görür ve ülserler oluþur. Kahve telvesi görünümünde veya kanlý kusma, sulu-siyah renkte ya da kanlý dýþkýlama sindirim sistemi kanamasýný akla getirmelidir. Hatta ileri evrelerde mide-baðýrsak delinmesine (perforasyon) baðlý olarak akut cerrahi karýn tablosu oluþabilir.

Aðrý kesicilerin bilinçsiz kullanýmý korunma mekanizmasýný bozar

Bu ilaçlar aðrý kesici ve anti-romatizmal etkileri nedeni ile sýk kullanýlýrlar. Aspirin de bu grup içindedir. Bazý hastalýklarýn tedavisinde altýn deðerinde olan bu ajanlar doktor önerisi dýþýnda rastgele alýndýðýnda; gastrit, sindirim sistemi ülserleri, mide-baðýrsak kanamasý ve delinmesi (perforasyon) gibi ciddi yan etkilere neden olabilir.

Yaþam tarzýnýz sizi ülser yapabilir

Peptik ülser hastalýðýnda bireysel ve ailesel yatkýnlýk önemli bir faktördür. Ayný þekilde yaþayan, beslenen ve alýþkanlýklarý benzer olan bireylerin sindirim sistemi hassasiyetleri birbirinden farklýdýr. Düzensiz ve saðlýksýz beslenme, kontrolsüz ilaç kullanýmý, sigara, yoðun alkol alýnmasý, çay, kahve ve gazlý içeceklerin aþýrý tüketilmesi, hareketsiz ve stresli yaþam bu hastalýðýn tetikleyici faktörleri olabilmektedir.

Yaþam biçimini düzenlemek ilaç tedavisi kadar önemli

Peptik ülserde taný, klinik, laboratuar ve görüntüleme yöntemleri ile konur. Üst gastrointestinal sistem endoskopisi (gastroskopi) altýn standarttýr. Gastroskopi ile ülserler direkt görülebilir; biyopsi alýnabilir ve mukozadaki mikroskopik deðiþiklikler ve enfeksiyon varlýðý deðerlendirilebilir. Ayrýca ülser kanamalarýnda gastroskopi sýrasýnda endoskopik tedavi yöntemleri uygulanarak kanamanýn durdurulmasý saðlanabilir. Tedavide mide asidini baskýlayan ilaçlar ve pozitif bulunursa enfeksiyona yönelik antibiyotik tedavisi verilir

Doðru ve düzenli beslenme mide sorunlarýný en aza indirir

o Kahvaltýyý ihmal etmeyin. Ekmek ve kahvaltýlýklarla yapýlan geleneksel Türk kahvaltýsý en iyisidir. Diðer hamur iþleri, kýzartmalar ve tatlýlara kahvaltýda yer vermeyin.

o Yeterli sývý almaya özen gösterin. Önceliðiniz su olsun. Çay kahve ve diðer içecekleri aþýrý tüketmeyin.

o Öðlen ve akþam öðünlerinizi düzenli yiyin. Özellikle akþam daha hafif, buharda piþirilmiþ yemekleri tercih edin. Porsiyonlarýnýz küçük olsun.

o Ara öðünlerde küçük kahvaltýlýk atýþtýrmalar yapýn. Mideniz uzun süre boþ kalmasýn. Yüksek þekerli, tuzlu ve kýzartýlmýþ ürünlerden kaçýnýn.

o Tatlý olarak taze ve kuru meyveler, meyveli yoðurtlar veya sütlü tatlýlarý tercih edin. Özellikle bayramda tatlýyý günde bir porsiyonla sýnýrlayýn. Sütlü tatlýlar hem daha hafif hem de daha besleyicidir. Her ziyarete gittiðiniz yerde bir tabak tatlý yeme hatasýna düþmeyin.