Genel özellikleri: Maydanozgiller familyasýndandýr. Akdeniz havzasý kökenli, bir ya da ikiyýlIýk dayanýklý otsu bitki olup ükemizde yaygýn olarak yetiþir. 60 cm. kadar boylanabilir. Gövdesi yeþil ya da mavi-yeþil renkli, yuvarlak kesitli, içi boþ ve bir ana gövdeden dallara ayrýlan yapýdadýr. Hoþ kokulu, iplik gibi ince yapýlý ve tüylü olan yeþil ya da mavi-yeþil yapraklarý: yaz ortalarýnda 20 cm. kadar geniþlikte þemsiyeye benzer salkýmlar oluþturarak açan sarýmsý renkli, hoþ kokulu minik çiçekleri vardýr. Oval biçimli, yassý ve esmer kahverengi küçük tohumlarý (meyvesi) da hoþ kokulu olur. Bitki, tohumlarýyla çoðalýr. Dereotunun týbbi bakýmýndan en önemli bölümü olan tohumlarý, bileþiminde karvon: limonen adlý maddeler bulunan % 4 oranýndaki uçucu yað ile ayrýca pektin, reçine ve bazý mineralleri içerir. Bu tohumlar aynen ya da ezilip baharat olarak bazý yemek ve besinlere katýlýr. Bitkinin yapraklarý, çeþni vermesi için, yemek ve salatalara konur. Etki ve Kullaným: Besin ve ilaç olarak bedene yararlý nitelikleri ta Eski Mýsýrlýlar zamanýndan beri bilinen dereotunun týbbi etkileri ve bunlardan yararlanma yöntemleri þöylece sýralanabilir: - Sinirleri yatýþtýrýr ve bedeni rahatlatýr. - Mide ve baðýrsak gazlarýný söktürür. Özellikle küçük çocuklarda gaz söktürücü etkisi önemlidir. - Sindirimi kolaylaþtýrýr. Karýn aðrýlarýna iyi gelir. - Mineral yönünden zengin olduðu için tuzsuz rejimlerde yer alýr. - Hýçkýrýðý kesici etkisi vardýr. - Süt bezlerini uyardýðýndan emzikli annelerde süt geliþini artýrýr. - Kusma refleksini bastýrýr. Bütün bu etkilerini saðlamak üzere, tohumlarý iyice olgunlaþmadan önce bitki kesilip çok sýký olmayan demetler halinde baðlanarak kurutulur. Tohumlarý iyice olgunlaþýp renkleri esmer kahverengine dönüþünce yere temiz bez ya da kâðýt serilip üzerinde demetler dövülerek tohumlarýný dökmesi saðlanýr. Bu tohumlardan 1-2 tatlý kaþýðý alýnarak hafifçe ezilip üzerine 1 bardak kaynar su dökülür ve 10-15 dakika süreyle demlendirilir. Yemeklerden önce bu infüzyondan birer bardak içilir. - Dereotu nefesin kötü kokusunu temizler. Bunun için tohumlan aðýzda çiðnenir.