Mevsim deðiþiminde biyolojik ritm etkileniyor. Bu deðiþime baðlý olarak uyku düzensizlikleri, kas kramplarý, eklem aðrýlarý, iþtah azalmasý ve kadýnlarda adet düzensizlikleri ortaya çýkýyor. Prof. Dr. Sedat Özkan, bahar yorgunluðuna baðlý olarak cinsel isteksizlik, güçsüzlük, aþýrý unutkanlýk, konsantrasyon düþüklüðü gibi sorunlar yaþandýðýna dikkat çekti.

Tüm canlýlar gibi insanlarýn da biyolojik bir ritmi var. Dýþ etkenler ise biyolojik ve davranýþsal olarak gözlenen bu uyum deðiþikliklerini belirler. Ýstanbul Üniversitesi Ýstanbul Týp Fakültesi Psikiyatri Ana Bilim Dalý Öðretim Üyesi, Konsültasyon-Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalý Baþkaný ve Onkoloji Enstitüsü Psikososyal Onkoloji Bilim Dalý Baþkaný Prof. Dr. Sedat Özkan, mevsim edðiþikliðiniin etkisini þöyle özetledi: “Mevsim geçiþleri öncelikle hormonal sistemi etkiler. Vücudun yeni çevresel deðiþikliklere alýþmasý ve hormonal sistemin yeniden dengeye girmesi zaman alýr. Ýlkbahar doðanýn uyanýþýný, canlýlýk ve tazelenmeyi temsil eder ve aþk mevsimi olarak anýlýr. Bununla birlikte bazý kiþiler de cinsel isteksizlik, güçsüzlük, aþýrý unutkanlýk, konsantrasyon düþüklüðü gibi sorunlar yaþamaktadýr.”

ÝLKBAHARDA MANÝK OLUYORUZ

Özkan, “Biyolojik ritm (sirkadien döngü) ve limbik hipotalamo-hipofiz eksen, bazý uyku ve duygudurum bozukluklarýnýn ortaya çýkmasýnda rol almaktadýr. Birçok psikiyatrik bozuklukta mevsimsellik bulunduðu gözlenmiþ ve kýþ ile depresyon, ilkbahar ile mani ve çevresel aydýnlanma derecesi ile intihar arasýndaki iliþki ortaya konmuþtur. Hepimizin bildiði gibi bahar aylarýnda ortaya çýkan uyku düzensizlikleri, kas kramplarý, eklem aðrýlarý, iþtah azalmasý, kadýnlarda adet düzensizlikleri bahar yorgunluðu olarak sýklýkla ifade edilir” dedi.

ÝÞHAYATINDA MOTÝVASYON DÜÞÜYOR

Normal doða þartlarý, canlýlýðýn devamýna zemin hazýrladýðý için bahar geliþini, doðanýn uyanýþýný görmek insana huzur verir. Prof. Dr. Sedat Özkan, günümüzde ise tam tersi bir etki yarattýðýna dikkat çekti: “Günümüz þartlarýnda doðadan uzaklaþan insan ise bu hazlarý yaþayamadýðý için bahar aylarýný da motive edici olarak deðil, kimi zaman yataktan bile çýkmak istemediði duygusal iniþ çýkýþlar yaþadýðý bir zaman dilimi olarak yaþýyor. Motive olmaktan çok, iþ kapasitesinde düþüþ yaþamaktan þikayetçi oluyor.”

BAHAR REÇETESÝ

Humanite Psikiyatri’den Psikolog Zeren Okçuoðlu, neþeli bir bahar dönemi için kolay uygulanabilecek önerileri sýraladý:

Alkol tüketimini azaltmak

Hoþlandýðýnýz insanlarla görüþmek

Fiziksel aktiviteleri arttýrýp (yürüyüþ, spor vb.) doðanýn uyanýþýna bedenin uyum saðlamasýna izin vermek

Bol bol güneþlenerek ýþýðýn biyoritm üzerindeki etkisinin artmasýný saðlamak yararlýdýr.