Genel özellikleri: Sedefotugiller familyasýnýn örnek bitkisidir. Anayurdu bilinmemekte, Avrasya ve Kanarya adalarýnda yabani olarak yetiþmekte, yaz-kýþ yeþil kaldýðý için Avrupa ve ülkemizde bazý bahçelerde sevilerek üretilmektedir. 60-100 cm. boylanabilen, dayanýklý çalýdýr. Yuvarlak kesitli, mavi-yeþil renkli gövdesi bitkinin ikinci yýlýnda odunsulaþýr. Parçalara bölünmüþ, küçük ve yuvarlak yapraklarý da mavi-yeþil renkli, acý tatlý ve kokulu, içerdiði yað benekleri nedeniyle benekli görünüþlüdür. Bitkinin yeþilimsi sarý renkli gösteriþli çiçekleri yaz sonuna doðru açar. Olgunlaþan çiçekleri siyah renkli ve hilal biçimli tohumlara dönüþür. Sedefotu bitkisi güneþli yerleri sevmesine karþýn yarý gölgeli yerlere de dayanýr. Suyu iyi akýntýlý alkalik topraklarý yeðler. Ancak bitek olmayan toprakta yetiþen bitki daha dayanýklý olur. Bitki, tohumuyla çoðalýr ama aðýr aðýr geliþir. Daha iyisi ilkbaharda bitkinin bölünerek ya da yaz sonunda gövde kalemleri alýnarak çoðaltýlmasýdýr. Sedefotu bitkisinin topraküstü bölümleri uçucu yað, alkaloitler, tanen, reçine, rutin adý verilen glikozit ile pektin içerir. Tohum ve yapraklarý az miktarlarda tüketilmek koþuluyla bazý ülkelerin mutfaðýnda yer alýr. Etki ve Kullaným: Antik çaðlarda hastalýklara karþý yararlarýyla ün kazanan sedefotuna Latincede. hastalýktan kurtulma anlamýna gelen Ruta adý verilmiþtir. - Midevidir. iþtahý açar ve sindirimi kolaylaþtýrýr. - Gaz söktürücüdür. - Yatýþtýrýcýdýr. Spazmlarý çözer. Spazmla oluþan öksürüðü keser. - Kalp çarpýntýsý ve endiþeden doðan sorunlarý en aza indirger, isteri durumunu yok eder. - Âdet söktürücüdür. Kadýnlarda aybaþý dönemini kolaylaþtýrýr ve düzene sokar. - Uyarýcýdýr. - Terleticidir. - Solucan (kurt) düþürücü etkisi vardýr. Bütün bu etkileri saðlamak üzere, sedefotunun topraküstü kesimleri, bitki yazýn çiçek açmadan önce toplanýr ve gölgede kurutulur. 1-2 tatlý kaþýðý kurutulmuþ ot alýnýp 1 bardak kaynar suda 10-15 dakika demlendirilir. Böylece elde edilen infüzyondan, günde üç kez birer bardak içilir. - Ayný infüzyon dýþtan yorgun gözlere pamukla uygulanýrsa göz yorgunluðunu giderir. - Ayrýca sedefotu romatizma aðrýlarýna karþý etkili olur. - Karýn aðrýlarýna karþý da etkilidir. Bu iki etkisinden yararlanmak için, taze sedefotu yapraklarý parçalanýp elde ezilerek zeytinyaðýnýn içine konulur. Birkaç saat bekletilir. Böylece elde edilen eriyik daha sonra dýþtan elle ovuþturularak þikâyetli yerlere uygulanýr. - Sedefotunun taze yapraklarýndan birkaçý aðýzda çiðnenirse, yüksek tansiyondan oluþan baþ aðrýsýný geçirir. - Sedefotunun yapraklarý suda kaynatýlýp dekoksiyonu yapýldýktan sonra biraz sulandýrýlýp cilde uygulanýrsa yararlý ve temizleyici olur. Ancak bazý kiþilerin cildini kýzartabileceði unutulmamalýdýr. UYARILAR - Sedefotu gebelikte kullanýlmamalýdýr, çünkü çok etkili bir çocuk düþürücüdür. - Yüksek dozda alýnýrsa zehirlenmelere yol açabilir. Sedefotu, antiseptik ve böcek kovucu etkiler de taþýr. Bunun için kurutulmuþ yapraklarý evlerde mutfak ve kilerin uygun yerlerine serilir.